Vergroot contrast

Europese informatiesystemen

De lidstaten van de Europese Unie (EU) wisselen (persoons)gegevens uit om de grenzen van het Schengengebied te bewaken en justitiële taken uit te voeren, zoals visa afgeven en bepalen welke lidstaat een asielverzoek in behandeling neemt. De bevoegde autoriteiten in de lidstaten, zoals politie en justitie, wisselen deze gegevens uit via verschillende informatiesystemen.

Het gaat om de volgende systemen:

  • Schengen Informatiesysteem II (SIS II): informatie over signaleringen binnen het Schengengebied, zoals gegevens over gezochte of vermiste personen of over gestolen voertuigen;
  • Eurodac: vingerafdrukken van personen die asiel aanvragen in een EU-lidstaat;
  • Visum Informatiesysteem (VIS): gegevens voor visumverlening;
  • Douane Informatiesysteem (DIS): gegevens voor handhaving van douanevoorschriften.

Toezicht

Het is de taak van de Europese privacytoezichthouders om toe te zien op de bescherming van de persoonsgegevens die via de systemen worden uitgewisseld. Voor elk informatiesysteem is er een onafhankelijk toezichthoudend orgaan. De Autoriteit Persoonsgegevens maakt namens Nederland deel uit van deze organen.

Nieuws

Alle nieuwsberichten over het onderwerp 'Europese informatiesystemen'

Alle antwoorden op mijn vragenSIS II

  • Hoe werkt het Schengen Informatiesysteem II (SIS II)?

    Gaat iemand op reis, bijvoorbeeld met het vliegtuig? Dan kan diegene te maken krijgen met een paspoortcontrole door de grenscontroleautoriteit (in Nederland is dat de Koninklijke Marechaussee). Staat deze persoon geregistreerd in het SIS II, dan krijgt de grenscontroleautoriteit een signaal. Dit kan als gevolg hebben dat diegene het land in het Schengengebied niet mag verlaten of binnenkomen.

    Schengengebied en SIS II

    Het Schengengebied is een Europees gebied waarin de controles aan de gemeenschappelijke binnengrenzen zijn opgeheven. De deelnemende landen zijn alle lidstaten van de Europese Unie (met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk en Ierland) en Noorwegen, IJsland, Zwitserland en Liechtenstein.

    Deze landen passen gemeenschappelijke regels toe voor controles aan de buitengrenzen van het gebied, visumbeleid en samenwerking tussen politie en justitie in strafzaken. Hierbij maken zij gebruik van het SIS II.

    SIS II buiten het Schengengebied

    Er zijn drie landen die op een later tijdstip het Akkoord van Schengen volledig gaan toepassen en deel gaan uitmaken van het Schengengrondgebied. Dit zijn Cyprus, Roemenië en Bulgarije. Cyprus gebruikt het SIS II momenteel nog niet. Roemenië en Bulgarije gebruiken het SIS II al, maar hanteren op dit moment nog wel grenscontroles. 

    Ook het Verenigd Koninkrijk gebruikt SIS II, met uitzondering van de signaleringen over (ongewenste) vreemdelingen.

    Organisaties die SIS II gebruiken

    Het SIS II wordt gebruikt door de politie en het Openbaar Ministerie, organisaties voor de grensbewaking (in Nederland: de Koninklijke Marechaussee, zeehavenpolitie en douane) en organisaties voor vreemdelingenzaken (zoals in Nederland de Immigratie- en Naturalisatiedienst).

  • Welke gegevens staan in het SIS II?

    Het Schengen Informatiesysteem II (SIS II) bevat informatie voor opsporing en signalering binnen het Schengengebied. In het SIS II staan gegevens over:

    • personen die wellicht niet het recht hebben het Schengengebied te betreden of er te verblijven (zoals ongewenste vreemdelingen);
    • personen die gezocht worden vanwege criminele activiteiten;
    • vermiste personen, in het bijzonder kinderen of andere kwetsbare mensen;
    • bepaalde goederen, bijvoorbeeld auto’s, bestelwagens, boten en identiteitsdocumenten, die verloren of gestolen zijn of die gebruikt zijn om een misdaad mee te plegen.

    SIS en SIS II

    Het SIS II is de opvolger van het Schengen Informatiesysteem (SIS). In het SIS II zijn koppelingen met andere Europese bestanden mogelijk. Ook kunnen in het SIS II biometrische gegevens worden opgeslagen, zoals vingerafdrukken. Het SIS II is op 9 april 2013 in alle Schengenlanden in werking getreden.

  • Hoe is het toezicht op het SIS II geregeld?

    De SIS II Supervision Coordination Group (SIS II SCG) houdt onafhankelijk toezicht op het gebruik van het Schengen Informatiesysteem II (SIS II). De SIS II SCG bestaat uit de nationale privacytoezichthouders van de Schengenstaten en de European Data Protection Supervisor. 

    De SIS II SCG ziet er onder meer op toe dat de Schengenstaten de rechten van personen vanuit de Schengenovereenkomst respecteren. De Autoriteit Persoonsgegevens doet dit namens Nederland.

    Het toezicht op het SIS II is anders geregeld dan bij het SIS. Het toezicht op het SIS werd uitgevoerd door de Gemeenschappelijke controleautoriteit van Schengen (GCA). Met de inwerkingtreding van het SIS II is de GCA opgeheven en het toezicht ondergebracht in de SIS II SCG.

  • Kan ik kennisnemen van mijn gegevens in het SIS II?

    Ja, dat kan. U heeft recht op kennisneming (inzage) van uw gegevens. Dit houdt in dat u kunt vragen of u gesignaleerd staat in het Schengen Informatiesysteem II (SIS II). En zo ja, welke persoonsgegevens van u zijn opgenomen in het SIS II en met welk doel.

    U kunt om kennisneming vragen in elk willekeurig Schengenland. U schrijft dan een brief aan de nationale privacytoezichthouder of de nationale instantie die verantwoordelijk is voor gegevens in het SIS II.

    Woont u buiten het Schengengebied? Neem dan in het land waar u momenteel woont contact op met het consulaat van een Schengenland.

    Verzoek doen in Nederland

    In Nederland vraagt u om kennisneming door een brief of e-mail te sturen naar:

    Landelijke Eenheid Nationale Politie
    Dienst Landelijke Informatie Organisatie
    T.a.v. de privacyfunctionaris
    Postbus 100
    3970 AC Driebergen

    E-mail: mailboxipoljz@klpd.politie.nl

    Telefoon: 088-6629357 (als u vanuit Nederland belt) of +31-79-3459911 (als u vanuit het buitenland belt). Let op: vraag naar de privacyfunctionaris als u belt.

    • U kunt ook onze voorbeeldbrief inzage SIS II gebruiken. 
    • Let op: u moet een kopie van uw identiteitsbewijs meesturen. U kunt ervoor kiezen om hierop uw pasfoto en uw burgerservicenummer (BSN) onzichtbaar te maken. 
    • Dient een advocaat voor u het verzoek in? Dan moet u ook een schriftelijke machtiging meesturen.

    Reactie op verzoek

    Doet u een inzageverzoek in Nederland? Dan krijgt u binnen 6 weken antwoord op uw verzoek. Deze termijn kan met 4 weken worden verlengd. U krijgt hierover schriftelijk bericht.

    Doet u een verzoek in een ander land? Dan is het afhankelijk van de regels van dit land wanneer u antwoord krijgt.

    Weigering verzoek

    Uw verzoek om kennisneming van uw gegevens mag alleen worden geweigerd als dit noodzakelijk is om de politietaak goed uit te voeren, om de rechten en vrijheden van anderen te beschermen of vanwege de staatsveiligheid.

    Meer informatie

    U vindt meer informatie over het uitoefenen van uw privacyrechten bij SIS II, zoals het recht op kennisneming van uw gegevens, in A guide for exercising the right to access en in de Nederlandstalige samenvatting daarvan.

  • Kan ik mijn gegevens in het SIS II laten corrigeren of verwijderen?

    Kloppen de gegevens over u in het Schengen Informatiesysteem II (SIS II) niet? Of staan uw gegevens onterecht in het SIS II? Dan heeft u het recht om correctie of verwijdering van uw gegevens te vragen.

    U kunt om correctie of verwijdering vragen in elk willekeurig Schengenland. U schrijft dan een brief aan de nationale privacytoezichthouder of de nationale instantie die verantwoordelijk is voor gegevens in het SIS II.

    Woont u buiten het Schengengebied? Neem dan in het land waar u momenteel woont contact op met het consulaat van een Schengenland.

    Verzoek doen in Nederland

    In Nederland vraagt u om correctie of verwijdering door een brief te schrijven of te mailen naar:

    Landelijke Eenheid Nationale Politie
    Dienst Landelijke Informatie Organisatie
    T.a.v. de privacyfunctionaris
    Postbus 100
    3970 AC Driebergen

    E-mail: mailboxipoljz@klpd.politie.nl

    Telefoon: 088-6629357 (als u vanuit Nederland belt) of +31-79-3459911 (als u vanuit het buitenland belt). Let op: vraag naar de privacyfunctionaris als u belt.

    • U kunt ook onze voorbeeldbrief correctie/verwijdering SIS II gebruiken. 
    • Let op: u moet een kopie van uw identiteitsbewijs meesturen. U kunt ervoor kiezen om hierop uw pasfoto en uw burgerservicenummer (BSN) onzichtbaar te maken. 
    • Dient een advocaat voor u het verzoek in? Dan moet u ook een schriftelijke machtiging meesturen.
    • Dienst Landelijke Informatie Organisatie laat u weten hoe uw verzoek wordt afgehandeld.

    Meer informatie

    U vindt meer informatie over het uitoefenen van uw privacyrechten bij SIS II, zoals het om correctie of verwijdering van uw gegevens te vragen, in A guide for exercising the right to access en in de Nederlandstalige samenvatting daarvan.

  • Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met het besluit op mijn verzoek?

    Heeft u om kennisneming (inzage), correctie of verwijdering gevraagd van uw persoonsgegevens in het Schengen Informatiesysteem II (SIS II)? Maar bent u niet tevreden met het besluit (antwoord) op uw verzoek? Of heeft u geen reactie gekregen? Dan kunt u in elk willekeurig Schengenland naar de rechter gaan.

    Bij de rechter kunt u nogmaals verzoeken om inzage, correctie of verwijdering van uw gegevens. U kunt ook een schadevergoeding vragen vanwege de (onterechte) signalering van uw gegevens in het SIS II. Binnen welke termijn u naar de rechter kunt gaan, hangt af van de regels van het land waarin u dit doet.  

    In Nederland geldt dat u dit binnen 6 weken moet doen nadat het besluit naar u is verstuurd. U kunt advies inwinnen over deze procedure bij een advocaat of het Juridisch Loket.

    Klacht SIS II in Nederland

    In Nederland kunt u er ook voor kiezen de Autoriteit Persoonsgegevens te vragen voor u te bemiddelen voordat u naar de rechter stapt. Stuur dan een brief of e-mail naar de Autoriteit Persoonsgegevens binnen 6 weken nadat het besluit naar u is verstuurd of de termijn is verstreken waarbinnen u een reactie had moeten krijgen. U kunt hiervoor onze voorbeeldbrief bemiddeling SIS II gebruiken.

  • Wat kan ik doen als ik dezelfde naam heb als iemand die betrokken is bij een misdaad?

    Weet u dat iemand met dezelfde naam als u in het Schengen Informatiesysteem II (SIS II) geregistreerd staat? Neem dan zo snel mogelijk contact op met de bevoegde instantie die de signalering in het SIS II heeft laten uitgaan. Er kunnen dan maatregelen worden genomen om een persoonsverwisseling te voorkomen tussen u en iemand die gesignaleerd staat.

    In Nederland kunt u hiervoor terecht bij:

    Politie / Landelijke Eenheid
    Dienst Landelijke Informatie Organisatie
    T.a.v. de privacyfunctionaris
    Postbus 100
    3970 AC Driebergen

    E-mail: mailboxipoljz@klpd.politie.nl

    Telefoon: 088-6629357 (als u vanuit Nederland belt) of +31-79-3459911 (als u vanuit het buitenland belt). Let op: vraag naar de privacyfunctionaris als u belt.

Toon meer vragen en antwoorden-  Toon minder vragen en antwoorden

Alle antwoorden op mijn vragenEurodac

  • Hoe werkt Eurodac?

    Eurodac is een centrale database met vingerafdrukken van asielzoekers en illegale vreemdelingen. Hiermee kunnen de lidstaten van de Europese Unie (EU) vingerafdrukken vergelijken.

    Zo kunnen de lidstaten achterhalen:

    • of iemand al asiel heeft aangevraagd in een andere EU-lidstaat;
    • of deze persoon onrechtmatig het EU-grondgebied is binnengekomen.

    De lidstaten kunnen met deze informatie vaststellen welke lidstaat een asielverzoek in behandeling moet nemen op grond van de Dublinverordening.

    Wetgeving

    De instelling en werking van Eurodac is vastgelegd in de Eurodac-verordening (EG 2725/2000) van 11 december 2000.

    Op 26 juni 2014 is een nieuwe Eurodac-verordening aangenomen (603/2013/EU), die op 15 juli 2015 in werking treedt. Dit heeft gevolgen voor de werkwijze. Zo kunnen dan onder bepaalde voorwaarden opsporingsdiensten en Europol toegang krijgen tot Eurodac.

  • Welke gegevens staan in Eurodac?

    Eurodac bevat gegevens over vreemdelingen van 14 jaar of ouder. Naast hun vingerafdrukken staan aanvullende gegevens in Eurodac, zoals:

    • het geslacht van de persoon;
    • de plaats en de datum van de asielaanvraag of van de aanhouding van de persoon;
    • de datum waarop de vingerafdrukken zijn genomen.

    De gegevens worden na een bepaalde termijn vernietigd. Deze termijn is afhankelijk van de categorie waar de persoon in valt. De gegevens worden direct vernietigd wanneer de persoon:

    • een verblijfsvergunning heeft gekregen;
    • het grondgebied van de EU-lidstaten heeft verlaten;
    • het burgerschap van een EU-lidstaat heeft verkregen
  • Hoe is het toezicht op Eurodac geregeld?

    De Eurodac Supervision Coordination Group (ESCG) houdt onafhankelijk toezicht op het gebruik van Eurodac. De ESCG bestaat uit de nationale privacytoezichthouders van de EU-lidstaten en de European Data Protection Supervisor (EDPS).

    De Autoriteit Persoonsgegevens vertegenwoordigt Nederland in de ESCG. De Autoriteit Persoonsgegevens voert in ESCG-verband inspecties uit op het gebruik van Eurodac in Nederland.

    Daarnaast houdt de EDPS toezicht op het centrale systeem van Eurodac. Voor meer informatie, zie Eurodac Supervision Coordination Group.

Alle antwoorden op mijn vragenVIS en DIS

  • Hoe werkt het Visum-informatiesysteem (VIS)?

    VIS is een databank van visumaanvragen voor Schengenlanden. In VIS worden alle persoonsgegevens opgeslagen die nodig zijn voor een visum. De lidstaten van de Europese Unie (EU) kunnen deze gegevens via VIS uitwisselen.

    VIS heeft onder meer tot doel de uitvoering van het gemeenschappelijk visumbeleid te verbeteren en ‘visumshopping’ en fraude tegen te gaan.

    Wetgeving

    Het VIS is ingesteld op grond van de VIS-verordening (Verordening (EG) nr. 767/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 9 juli 2008). Op de verwerking van persoonsgegevens in het Nederlandse deel van het VIS is de Wet bescherming persoonsgegevens van toepassing.

    Gegevens in het VIS

    In het VIS worden onder meer de volgende gegevens opgeslagen van degene die een visum aanvraagt:

    • identiteitsgegevens;
    • reisgegevens;
    • foto;
    • vingerafdrukken.

    Toegang tot VIS

    De toegang tot VIS is in principe voorbehouden aan de autoriteiten met taken op het gebied van visumverlening, grensbewaking en vreemdelingentoezicht, zoals (in Nederland) het ministerie van Buitenlandse Zaken, de Immigratie en Naturalisatie Dienst (IND), de Koninklijke marechaussee, de zeehavenpolitie en de vreemdelingenpolitie. Alleen deze autoriteiten mogen gegevens in het VIS invoeren, wijzigen en verwijderen. Zij mogen de gegevens ook raadplegen, voor zover dit noodzakelijk is om hun taken uit te voeren.

    Toegang tot het systeem voor andere doelen dan visumverlening is alleen onder strenge voorwaarden toegestaan. De nationale autoriteiten en Europol mogen toegang vragen tot gegevens in het VIS om terroristische misdrijven en andere ernstige strafbare feiten te voorkomen, op te sporen of te onderzoeken. De procedures voor zo’n raadpleging zijn wettelijk vastgesteld (VIS Raadsbesluit 2008/633/JBZ).

    Ook worden in Nederland gegevens uit het VIS verstrekt aan de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) op grond van de wettelijke taken van de AIVD en de Schengenverplichting dat de nationale veiligheid moet worden getoetst bij visumverlening.

  • Hoe is het toezicht op het VIS geregeld?

    De VIS Supervision Coordination Group (VIS SCG) houdt onafhankelijk toezicht op het gebruik van het Visum-informatiesysteem (VIS). De VIS SCG bestaat uit de nationale privacytoezichthouders van de EU-lidstaten en de European Data Protection Supervisor (EDPS).

    De Autoriteit Persoonsgegevens vertegenwoordigt Nederland in de VIS SCG. De Autoriteit Persoonsgegevens voert in VIS SCG-verband inspecties uit op het gebruik van het VIS in Nederland. Daarnaast houdt de EDPS toezicht op het centrale systeem van het VIS. Voor meer informatie, zie Visa Information System Supervision Coordination Group.

  • Kan ik achterhalen waarom mijn visumaanvraag voor Nederland is geweigerd?

    Ja, dat kan. U heeft het recht om uw persoonsgegevens in te zien die zijn opgeslagen in het Visum-informatiesysteem (VIS). Dit is een databank van visumaanvragen voor Nederland en andere Schengenlanden.

    Inzage VIS-gegevens

    Is uw visumaanvraag geweigerd, dan heeft u recht op kennisneming van de inhoud van uw aanvraagdossier. Om inzage te krijgen in uw VIS-gegevens, doet u een schriftelijk verzoek bij de verantwoordelijke autoriteit. Dat is in Nederland het ministerie van Buitenlandse Zaken. U stuurt uw verzoek naar:

    Ministerie van Buitenlandse Zaken
    Directie Consulaire Zaken en Migratiebeleid
    Postbus 20061
    2500 EB Den Haag

    Let op: u moet een kopie van uw identiteitsbewijs meesturen. U kunt ervoor kiezen om hierop uw pasfoto en uw burgerservicenummer (BSN) onzichtbaar te maken. 

    Correctie of verwijdering van VIS-gegevens

    Nadat u uw VIS-gegevens heeft ingezien, kunt u eventueel om verbetering of verwijdering van uw gegevens vragen. Dit doet u op dezelfde manier als om inzage vragen (zie hierboven).

  • Hoe werkt het Douane-informatiesysteem (DIS)?

    DIS is bedoeld voor de uitwisseling van informatie tussen de Europese douaneautoriteiten om daarmee criminaliteit, zoals smokkel, te bestrijden. Het systeem bestaat uit een centrale gegevensbank die zich bevindt bij OLAF, het Europees Bureau voor Fraudebestrijding. DIS is vanuit alle lidstaten van de Europese Unie (EU) online toegankelijk voor de bevoegde autoriteiten.

    DIS bevat uitsluitend gegevens die noodzakelijk zijn voor de handhaving van de douanevoorschriften. Hieronder bevinden zich persoonsgegevens (zoals naam, adres en nummer van identiteitsdocument van een verdacht persoon). De aard van deze persoonsgegevens is nauwkeurig omschreven. De verzameling en verwerking ervan is gebonden aan de regels voor de bescherming van persoonsgegevens. In Nederland is de Wet bescherming persoonsgegevens van toepassing.

    DIS bestaat uit 2 aparte databases. De ene database bevat gegevens over zaken die onder Europese wetgeving (douane- en landbouwvoorschriften) vallen. Het toezicht op dit deel van DIS is in handen van de Supervision Coordination Group Customs Information System (SCG CIS). De SCG CIS bestaat uit de nationale privacytoezichthouders van de EU-lidstaten en de European Data Protection Supervisor. De Autoriteit Persoonsgegevens vertegenwoordigt Nederland in de SCG CIS.

    De andere database bevat gegevens over zaken die alleen onder nationale wetgeving (politie en justitie) vallen, bijvoorbeeld fraude of de smokkel van drugs of wapens. De regels voor het verwerken van gegevens in dit deel van DIS, waaronder de regels voor de bescherming van persoonsgegevens, zijn vastgelegd in de Overeenkomst inzake het gebruik van informatica op douanegebied (DIS-overeenkomst).

    Het toezicht op dit deel van DIS ligt bij de Joint Supervisory Authority Customs Information System (JSA CIS). De JSA CIS bestaat uit de nationale privacytoezichthouders van de EU-lidstaten. Ook hier wordt Nederland vertegenwoordigd door de Autoriteit Persoonsgegevens.

Hulpmiddelen voor de burger