Vergroot contrast

Onderwijs tijdens corona

Leerlingen en studenten krijgen tijdens de coronacrisis thuis les via videobellen. En maken vaak thuis tentamens of toetsen onder toezicht van een webcam (proctoring). Natuurlijk is het belangrijk dat zij goed onderwijs krijgen en geen vertraging oplopen. Maar digitaal thuisonderwijs kan ook een forse inbreuk vormen op de privacy. Onderwijsinstellingen hebben daarom een grote verantwoordelijkheid om zorgvuldig om te gaan met de persoonsgegevens van leerlingen, studenten en docenten.

Wat zeggen de gegevens?

Er is veel informatie te halen uit de beelden die bij videobellen en proctoring  (digitaal surveilleren) worden verzonden naar onderwijsinstellingen of medestudenten.

Allereerst over hoe leerlingen of studenten presteren, hoe zij zich gedragen en hoe het is gesteld met hun concentratie. Maar bijvoorbeeld ook over religieuze uitingen of wat gezinsleden doen die in de achtergrond zichtbaar zijn.

In tegenstelling tot in de normale lespraktijk, kunnen deze observaties nu makkelijk worden opgeslagen en verspreid. Of in verkeerde handen vallen, bijvoorbeeld als de systemen niet goed zijn beveiligd.

Onderwijsinstelling verantwoordelijk

Als onderwijsinstellingen videobellen en/of proctoring gebruiken, zijn zij verantwoordelijk voor de verwerking van persoonsgegevens. Dat bepaalt de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).

Volgens de AVG moeten onderwijsinstellingen onder meer:

  • Vooraf scherp toetsen of videobellen of proctoring echt noodzakelijk is (dit geldt vooral voor proctoring).
  • Leerlingen, studenten, docenten en de ouders van minderjarige kinderen informeren over hoe hun persoonsgegevens (of die van hun kind) worden beschermd.
  • Eisen stellen aan de softwarebedrijven die de systemen leveren, zodat die ook werken volgens de AVG. En bijvoorbeeld gegevens niet te lang bewaren. Onderwijsinstellingen moeten dat vastleggen in een verwerkersovereenkomst.

Tips voor onderwijsinstellingen

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) geeft onderwijsinstellingen een aantal tips voor beeldbellen en proctoring.

Nieuws

Alle nieuwsberichten over het onderwerp 'Onderwijs tijdens corona'

Alle antwoorden op mijn vragenVragen van leerlingen en studenten over onderwijs tijdens corona

  • Mag mijn school of universiteit mij filmen voor les op afstand?

    Tijdens de coronacrisis kun je les krijgen via videobellen. Daarbij word je thuis gefilmd. Dat is een inbreuk op je privacy. Maar het is niet altijd verboden. Het mag als lesgeven op een andere manier niet kan. Zoals nu met corona. Je school of universiteit moet er dan wel voor zorgen dat de inbreuk op jouw privacy zo klein mogelijk is.

    Je school of universiteit moet bijvoorbeeld een softwareleverancier uitkiezen die voldoet aan de privacywet. Daarbij is vooral belangrijk dat de leverancier alle gegevens direct wist.

    Je school of universiteit moet jou (of je ouders) ook duidelijke informatie geven over wat er precies met je gegevens gebeurt. Zoals waarom jouw gegevens verwerkt worden en wanneer jouw gegevens worden gewist.

    Meer eisen waaraan jouw school of universiteit moet voldoen, staan in het document Tips voor beeldbellen en proctoring.

    Zorg er zelf voor dat persoonlijke dingen zo veel mogelijk uit beeld blijven. Bijvoorbeeld die met je religie te maken hebben.

  • Mag mijn school of universiteit de beelden bewaren die zijn gemaakt tijdens de les?

    Tijdens de coronacrisis kun je les krijgen via videobellen. Daarbij word je thuis gefilmd. De beelden die daarbij worden gemaakt, mag je school of universiteit niet bewaren als daarop leerlingen of studenten te zien zijn.

    Wat mag wel?

    Je school of universiteit mag wel een opname bewaren van de les of het college zonder interactie met leerlingen of studenten erin. Bijvoorbeeld om de les of het college later te kunnen terugkijken.

    Het is daarbij aan te raden dat je school of universiteit van tevoren aangeeft wanneer de opname start. Zo weet je wanneer je je microfoon en camera moet uitschakelen.

    Wat mag niet?

    Is er bijvoorbeeld een leerling of student die in woede uitbarst tijdens de les? Dan mag de school of universiteit de beelden hiervan niet bewaren. Ook niet om het incident aan te tonen.

    Scholen en universiteiten moeten er ook voor zorgen dat leveranciers van software de beelden met leerlingen of studenten direct wissen. Zodat er nergens zulke beelden bewaard blijven.

  • Mijn school of universiteit vraagt mij om software te installeren om thuis een toets of tentamen af te leggen. Mag dat?

    Scholen en universiteiten zoeken naar oplossingen om leerlingen of studenten te kunnen examineren op afstand. Zonder dat de leerlingen of studenten kunnen frauderen. Sommige scholen en universiteiten kiezen hierbij voor software om online te surveilleren. Dit wordt proctoring genoemd.

    De leerlingen of studenten moeten bijvoorbeeld foto’s maken van de ruimte waar zij zijn. Verder kijkt de onderwijsinstelling mee op hun scherm, registreert deze toetsaanslagen en houdt deze via een of meerdere webcams hun gedrag in de gaten. Soms moet een leerling of student hier aparte software voor installeren.

    Mag proctoring?

    Of je school of universiteit proctoring mag inzetten, is niet eenvoudig met ja of nee te beantwoorden. Je school of universiteit moet in ieder geval aan strenge eisen voldoen. Want proctoring heeft grote impact op jouw privacy.

    Is proctoring noodzakelijk?

    Ten eerste moet je school of universiteit afwegen of het noodzakelijk is om gebruik te maken van proctoring.

    Zijn er minder ingrijpende manieren om te examineren waarbij de kans op fraude beperkt is? Dan mag je school of universiteit proctoring niet inzetten.

    Een alternatief kan bijvoorbeeld zijn leerlingen of studenten een werkstuk of essay te laten inleveren. Of een openboektentamen.

    Eisen aan proctoring

    Is proctoring echt noodzakelijk? Dan moet je school of universiteit er in ieder geval voor zorgen dat de inbreuk op jouw privacy zo klein mogelijk is.

    Bijvoorbeeld door toetsen of tentamens samen te voegen, zodat het aantal momenten van proctoring beperkt is.

    En door te kiezen voor de minst ingrijpende vorm van proctoring. In veel gevallen is bijvoorbeeld eyetracking een te zwaar middel.

    Meer eisen waaraan jouw school of universiteit moet voldoen, staan in het document Tips voor beeldbellen en proctoring.