Vergroot contrast

Medisch dossier

Zorgverleners, zoals huisartsen, tandartsen en specialisten, leggen de medische gegevens van hun patiënten vast in een medisch dossier. De rechten van patiënten en plichten van zorgverleners daarbij zijn wettelijk vastgelegd.

Dossierplicht

Op grond van de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) zijn zorgverleners verplicht een medisch dossier bij te houden.

Beveiliging

De Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) schrijft voor dat zorgverleners medische dossiers goed beveiligen. Zij moeten er bijvoorbeeld voor zorgen dat alleen bevoegde personen toegang hebben tot het dossier van een patiënt.

Bewaartermijn

De hoofdregel voor het bewaren van medische dossiers staat in de WGBO. Maar ook de Wbp en de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) kunnen van toepassing zijn om te bepalen hoe lang een zorgverlener een medisch dossier moet bewaren.  

Rechten van patiënten

De rechten van patiënten bij hun medisch dossier staan deels in de WGBO, deels in de Wbp. Patiënten hebben het recht hun medisch dossier in te zien en om correctie, aanvulling of vernietiging van hun dossier te vragen.

Elektronisch patiëntendossier

Uitwisseling van medische gegevens via een landelijk elektronisch patiëntendossier (EPD) is alleen toegestaan met voorafgaande toestemming van de patiënt. Ook voor regionale uitwisseling kan toestemming vereist zijn. Dit komt voort uit de WGBO en de Wbp.

Digitaal dossier jeugdgezondheidszorg

Alle kinderen van 0 tot 19 jaar krijgen jeugdgezondheidszorg aangeboden. Eerst via het consultatiebureau, later via de schoolarts. Elk kind krijgt hierbij een digitaal dossier jeugdgezondheidszorg (DD JGZ). In het DD JGZ staan gegevens over de gezondheid en ontwikkeling van het kind.

Het DD JGZ is een medisch dossier, waarop zowel de Wbp als de WGBO van toepassing zijn. Voor het DD JGZ geldt daarom het medisch beroepsgeheim.

Nieuws

Alle nieuwsberichten over het onderwerp 'Medisch dossier'

Alle antwoorden op mijn vragenBewaren en inzage, correctie en vernietiging

  • Hoe lang blijft mijn medisch dossier bewaard?

    De hoofdregel is dat uw medisch dossier minimaal 15 jaar moet worden bewaard na het einde van de behandelingsovereenkomst. Dit is bepaald in de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO). Maar soms moet uw dossier langer of juist korter worden bewaard.

    Langer bewaren

    Uw medisch dossier moet langer worden bewaard dan 15 jaar als:

    • er een andere wettelijke bewaartermijn is;
    • dit noodzakelijk is voor goede hulpverlening;
    • de gegevens van groot belang zijn voor iemand anders.

    Korter bewaren

    Voor medische gegevens die niet onder de WGBO vallen, zoals verpleging en verzorging door de thuiszorg, geldt de algemene regel dat persoonsgegevens niet langer worden bewaard dan noodzakelijk is.

  • Wanneer blijft mijn medisch dossier langer bewaard dan 15 jaar?

    Uw medisch dossier moet langer worden bewaard dan 15 jaar als er een andere wettelijke bewaartermijn is, als dit noodzakelijk is voor goede hulpverlening of als de gegevens van groot belang zijn voor iemand anders.

    Andere wettelijke bewaartermijn

    Academische ziekenhuizen moeten bepaalde documenten, zoals het operatieverslag en de ontslagbrief, bewaren tot 115 jaar na de geboortedatum van de patiënt. Dat komt omdat op deze gegevens de Archiefwet van toepassing is.

    Een ander voorbeeld is dat medische gegevens van psychiatrische patiënten die gedwongen zijn opgenomen minimaal tot 5 jaar na hun ontslag bewaard moeten blijven. Deze bewaartermijn komt voort uit het Besluit Patiëntendossier Bopz.

    Noodzakelijk voor goede hulpverlening

    Uw zorgverlener kan uw medisch dossier langer bewaren dan 15 jaar als dat nodig is om u goede zorg te blijven bieden. Bijvoorbeeld als u een chronische aandoening heeft. De arts kan dan alle gegevens over de langdurige of terugkerende behandeling bewaren. Uw ziektegeschiedenis blijft zo compleet.

    Van belang voor anderen

    Soms kan uw medisch dossier langer dan 15 jaar worden bewaard vanwege het belang van iemand anders. Bijvoorbeeld als de gegevens van belang zijn voor anderen, zoals uw kinderen als u een bepaalde erfelijke ziekte heeft. Of als u een procedure heeft aangespannen tegen uw zorgverlener en deze de gegevens nodig heeft voor zijn verweer.

  • Kan ik mijn medisch dossier inzien?

    Ja. U heeft recht op inzage in uw gegevens in uw medisch dossier, zoals röntgenfoto’s, diagnoses en operatieverslagen. Alleen persoonlijke werkaantekeningen van uw zorgverlener (zoals uw huisarts, tandarts of specialist in het ziekenhuis) mag u niet inzien. Voor inzage mag uw zorgverlener geen vergoeding vragen.

    Recht op inzage medisch dossier

    Uw recht op inzage is geregeld in de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst (WGBO). Naast de WGBO is de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) van toepassing op het verkrijgen van inzage.

    Kopieën medische gegevens

    U heeft ook recht op kopieën van uw medische gegevens. Hiervoor mag uw zorgverlener een vergoeding van € 0,23 per pagina vragen met een maximum van € 5,00. Let op: gaat het om meer dan 100 pagina’s of om afdrukken van een of meerdere röntgenfoto’s? Dan kan uw zorgverlener maximaal € 22,50 vragen. Dit is geregeld in het Besluit kostenvergoeding rechten betrokkene Wbp.

    Geen volledige inzage medisch dossier

    Uw zorgverlener kan in uitzonderingssituaties weigeren u een bepaald gedeelte van uw medisch dossier te laten inzien. Dat mag alleen als de privacy van iemand anders dan uzelf wordt geschaad door inzage in dat deel van uw dossier.

    Uw zorgverlener moet wel kunnen aantonen dat dit in uw geval zo is. Het belang van de privacy van de ander moet daarbij zwaarder wegen dan het belang dat u heeft bij inzage in het betreffende gedeelte van uw medisch dossier.

  • Kan ik mijn medisch dossier laten corrigeren?

    Ja. Op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens heeft u het recht om correctie te vragen van de persoonsgegevens in uw medisch dossier.

    Let op: u kunt alleen feitelijke gegevens laten verbeteren, zoals fouten in uw naam of geboortedatum. Bent u het niet eens met indrukken, meningen of conclusies van uw zorgverlener? Dan kunt u deze niet laten corrigeren.

    Maar u kunt in dat geval wel altijd uw schriftelijk commentaar aan uw medisch dossier laten toevoegen. Dit recht op aanvulling heeft u op grond van de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst.

  • Kan ik mijn medisch dossier laten vernietigen?

    Ja, meestal kan dat. U heeft in principe recht op vernietiging van bepaalde delen uit uw medisch dossier of van het hele dossier. Ongeacht of hierin relevante gegevens staan.

    Uw medisch dossier wordt vernietigd als de bewaartermijn van 15 jaar is afgelopen en er geen redenen zijn om uw medische gegevens langer te bewaren. Als u dit wilt, kunt u uw zorgverlener (zoals uw huisarts, tandarts of specialist in het ziekenhuis) vragen om de gegevens eerder te vernietigen.

    Let op: er zijn 2 uitzonderingen. Uw zorgverlener kan uw medisch dossier niet vernietigen als een voorschrift of wet bepaalt dat de gegevens bewaard moeten blijven. Of als uw gegevens bewaard moeten blijven vanwege het belang van iemand anders.

    Reactie op verzoek

    Heeft u gevraagd om vernietiging van uw medisch dossier, dan moet uw zorgverlener binnen 3  maanden aan uw verzoek voldoen. Weigert uw zorgverlener uw verzoek, dan moet hij de redenen daarvoor (liefst schriftelijk) aan u mededelen.

    Wordt alleen een bepaald onderdeel uit uw medisch dossier vernietigd? Dan kan uw zorgverlener in uw dossier vermelden dat een deel op uw verzoek is vernietigd.

Alle antwoorden op mijn vragenMedisch dossier kind of familielid

  • Kan ik het medisch dossier van mijn kind inzien of laten vernietigen?

    Is uw kind jonger dan 12 jaar? Dan heeft u het recht om inzage te vragen in het medisch dossier van uw kind. En om te vragen om (bepaalde delen van) het dossier te vernietigen. Bij een kind van 12 jaar of ouder gelden andere regels.

    Kind van 12, 13, 14 of 15 jaar

    Is uw kind tussen de 12 en 16 jaar? Dan heeft u als ouder en kind samen het recht om inzage of vernietiging te vragen.

    Uw kind kan bezwaar maken tegen uw verzoek. Ook kan uw kind zelf een verzoek doen. In deze twee situaties beoordeelt de zorgverlener of uw kind zo’n beslissing genoeg kan overzien.

    Kind 16 jaar of ouder

    Is uw kind 16 jaar of ouder? Dan heeft uw kind alleen zelf recht op inzage of vernietiging. Uw kind kan u eventueel wel schriftelijk toestemming geven (machtigen) om een verzoek te doen.

  • Kan ik het medisch dossier van mijn kind laten corrigeren?

    Ja, dat kan als uw kind jonger is dan 16 jaar. U heeft dan op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens het recht om correctie  te vragen. Is uw kind 16 jaar of ouder? Dan kan uw kind alleen zelf om correctie vragen.

    Let op: u kunt alleen feitelijke gegevens laten verbeteren, zoals fouten in de naam of geboortedatum van uw kind. Bent u of is uw kind het niet eens met indrukken, meningen of conclusies van de zorgverlener? Deze kunnen niet worden gecorrigeerd. Maar u of uw kind heeft in dat geval wel altijd het recht op aanvulling. Dat houdt in dat u of uw kind een eigen verklaring aan het dossier laat toevoegen.

    Voor het recht op aanvulling gelden dezelfde regels als bij het recht op inzage en vernietiging. Is uw kind jonger dan 12 jaar, dan heeft u dit recht. Bij een kind tussen de 12 en 16 jaar hebben uw kind en u het recht samen. Wanneer u kind 16 jaar of ouder is, heeft het alleen zelf recht op aanvulling.

  • Kan mijn verzoek om inzage of vernietiging worden geweigerd?

    Ja, soms mag een zorgverlener uw verzoek om inzage in of vernietiging van het medisch dossier van uw kind weigeren. Ten eerste mag dit als u niet het gezag heeft over uw kind. Ook mag de zorgverlener weigeren als voldoen aan uw verzoek in strijd is met goed hulpverlenerschap. Bijvoorbeeld als inzage niet in het belang van het kind is.

    Gezag over een kind

    Meestal hebben ouders samen het gezag over hun kind, ook na een echtscheiding. Maar heeft een zorgverlener een goede reden om hieraan te twijfelen? Dan moet deze in het gezagsregister nagaan welke ouder gezag heeft over het kind.

    Heeft u geen gezag over uw kind, dan heeft u geen recht op inzage in of vernietiging van het medisch dossier. Wel heeft u recht op informatie over uw kind.

  • Kan ik het medisch dossier van mijn (overleden) familielid inzien?

    Dit hangt er onder meer van af of uw familielid (boven de 16 jaar) in leven of overleden is. Voor deze situaties gelden verschillende regels.

    Inzage medisch dossier levend familielid

    U kunt het medisch dossier van een levend familielid alleen inzien als deze hiervoor schriftelijk toestemming heeft gegeven. Is uw familielid wilsonbekwaam? Dan heeft u alleen recht op inzage als u de (wettelijk) vertegenwoordiger bent van uw familielid.

    Inzage medisch dossier overleden familielid

    Is uw familielid overleden, dan heeft u in principe geen recht op inzage. U kunt wel inzage krijgen in (een aantal) medische gegevens als de overledene hiervoor toestemming heeft gegeven.
     
    U kunt ook inzage krijgen als u kunt aantonen daar een zwaarwegend belang bij te hebben. En er redelijkerwijs van kan worden uitgegaan dat uw overleden familielid geen bezwaar zou hebben gehad. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als u een procedure wilt aanspannen tegen de  zorgverlener of als u informatie wilt krijgen over een erfelijke aandoening.

  • Kan ik het medisch dossier van mijn wilsonbekwame familielid inzien?

    U heeft recht op inzage van het medisch dossier als u de (wettelijk) vertegenwoordiger van uw familielid bent. Ook heeft u dan het recht om aanvulling of vernietiging te vragen. Om correctie van het medisch dossier kunt u alleen vragen als u de door de rechter benoemde mentor of curator bent.

    (Wettelijk) vertegenwoordiger

    Patiënten die niet in staat zijn tot een redelijke waardering van hun belangen, worden vertegenwoordigd door een wettelijk vertegenwoordiger. Dit is een door de rechter benoemde mentor of curator. Is er geen wettelijk vertegenwoordiger benoemd? Dan kunt u als vertegenwoordiger optreden als u echtgenoot, partner, ouder, kind, broer of zus bent van de patiënt. Familieleden die niet de (wettelijk) vertegenwoordiger van de patiënt zijn, hebben geen recht op inzage, aanvulling of vernietiging.

    Als vertegenwoordiger heeft u het recht om inzage, aanvulling of vernietiging te vragen van het medisch dossier van uw familielid. U heeft deze rechten op grond van de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst (WGBO).
     
    Het recht om correctie te vragen van de (persoons)gegevens in een medisch dossier is niet geregeld in de WGBO, maar in de Wet bescherming persoonsgegevens. Hierbij geldt de regel dat alleen de wettelijk vertegenwoordiger het recht heeft, niet de vertegenwoordiger.

Alle antwoorden op mijn vragenVragen over Digitaal dossier jeugdgezondheidszorg (DD JGZ)

Alle antwoorden op mijn vragenElektronisch patiëntendossier (EPD)

  • Mogen mijn medische gegevens landelijk worden uitgewisseld?

    Landelijke uitwisseling van medische gegevens gaat via het elektronisch patiëntendossier (EPD). Zorgverleners mogen uw medische gegevens alleen via het EPD-systeem uitwisselen als u hiervoor toestemming geeft.

    Via het EPD kunnen artsen en andere zorgverleners landelijk informatie uitwisselen over hun patiënten. Bent u bijvoorbeeld op vakantie in een ander deel van het land en komt u daar in het ziekenhuis terecht? Dan kan de arts daar uw medische gegevens opvragen.

    Uw medische gegevens worden niet op een centrale plek opgeslagen. Het EPD maakt gebruik van een zogeheten schakelpunt. Via dit landelijk schakelpunt (LSP) kunnen zorgverleners medische dossiers bij elkaar inzien.

    Meer informatie over het EPD vindt u op de website van de Vereniging van Zorgaanbieders voor Zorgcommunicatie.

  • Mag mijn huisarts mijn medische gegevens uitwisselen met de huisartsenpost?

    Ja, dat mag. Uw huisarts kan de huisartsenpost toegang verlenen tot uw medisch dossier. Neemt u ’s avonds, ’s nachts of in het weekend contact op met de huisartsenpost? Dan kan de huisartsenpost de noodzakelijke medische gegevens van u raadplegen.

    Uw huisarts moet u informeren over de uitwisseling van uw gegevens, bijvoorbeeld met een folder. Wilt u weten of uw medische gegevens worden uitgewisseld? Neem dan contact op met uw huisarts.

    Heeft u bezwaar tegen de uitwisseling van uw medische gegevens, dan kunt u dit laten weten aan uw huisarts.

    Let op: maken uw huisarts en de huisartsenpost voor het uitwisselen van uw medische gegevens gebruik van een zogeheten schakelpunt? Dan mag dit alleen als u toestemming heeft gegeven.

  • Mag een zorginstelling mijn medische gegevens opnemen in een elektronisch cliëntendossier?

    Ja, dat mag. Zorgverleners zijn namelijk wettelijk verplicht om een dossier te maken over de behandeling van een patiënt. Ook mogen zorgverleners volgens de Wet bescherming persoonsgegevens uw medische gegevens verwerken als dit nodig is om u goed te kunnen behandelen of verzorgen.

    De zorginstelling, zoals uw ziekenhuis, hoeft u daarom niet eerst om toestemming te vragen om uw medische gegevens op te nemen in een elektronisch cliëntendossier (ECD), ook wel ‘instellingsdossier’ genoemd.

    Toegang tot ECD

    Niet iedereen in de zorginstelling mag in uw ECD kijken. De instelling moet ervoor zorgen dat alleen medewerkers die bij uw behandeling of verzorging betrokken zijn uw ECD kunnen raadplegen.

    Verschil ECD en EPD

    Het ECD is een intern systeem. Het ECD is dus iets anders dan het landelijke of regionale elektronisch patiëntendossier (EPD). Hierbij worden uw medische gegevens uitgewisseld met andere zorginstellingen. Daarvoor is bijna altijd wél uw expliciete toestemming nodig.

  • Wie heeft toegang tot mijn medische gegevens via het EPD?

    Niet zomaar alle zorgverleners mogen via het elektronisch patiëntendossier (EPD) in uw medische gegevens kijken. Dit mogen alleen de zorgverleners die u daadwerkelijk behandelen. Ook mag inzage alleen voor zover dit noodzakelijk is voor uw behandeling.

  • Kan ik inzage krijgen in het EPD?

    Ja, dat kan. U kunt online een inzageoverzicht aanvragen. U krijgt dan te zien welke zorgverleners uw patiëntgegevens beschikbaar hebben gesteld en welk soort gegevens (huisartsdossier of overzicht van verstrekte medicijnen) dat zijn. Ook staat in dit overzicht wie deze gegevens hebben opgevraagd en wanneer.

    Wilt u de gegevens zelf inzien? Vraag dan aan uw zorgverlener inzage in uw medisch dossier. 

Alle antwoorden op mijn vragenBeveiliging medisch dossier

  • Mag ik patiëntgegevens in de cloud verwerken?

    Ja. Als zorgaanbieder mag u patiëntgegevens in de cloud verwerken. U heeft ook geen toestemming nodig van uw patiënten om hun gegevens in de cloud te plaatsen. Maar het werken met patiëntgegevens in de cloud brengt wel privacyrisico’s met zich mee. Bijvoorbeeld omdat u het niet of pas te laat merkt als er gegevens zijn gelekt. Daarom is er een aantal punten waar u op moet letten.

    Aandachtspunten werken met patiëntgegevens in de cloud

    • Wees kritisch op welke cloudprovider u kiest.
    • Maakt u gebruik van een cloudprovider buiten de EU? Dan gelden er speciale regels.
    • Maak vooraf afspraken met de cloudprovider om ervoor te zorgen dat u ook toegang houdt tot de gegevens als de provider wordt overgenomen, failliet gaat of als u de samenwerking wilt stopzetten.
    • Blijf de cloudprovider monitoren wanneer de gegevens eenmaal in de cloud zitten.
    • Meer praktische tips vindt u in de Praktijkgids ‘Patiëntgegevens in de cloud’.

    Meer praktische tips vindt u in de Praktijkgids ‘Patiëntgegevens in de cloud’.

  • Hoe kies ik een veilige cloudprovider om patiëntgegevens te verwerken?

    Wilt u als zorgaanbieder gegevens van uw patiënten in de cloud zetten? Let dan op de volgende punten bij de keuze van een cloudprovider.

    Voer eerst een risicoanalyse uit

    Voordat u in zee gaat met een cloudprovider, moet u een risicoanalyse (laten) uitvoeren. Dan weet u welke risico’s u loopt. Deze risicoanalyse moet u regelmatig actualiseren. Lees meer over de risicoanalyse op pagina 29 tot 32 van de beleidsregels Beveiliging van persoonsgegevens.  

    Controleer of de cloudprovider een certificaat heeft

    aarnaast kan een erkend certificaat u meer zekerheid geven over de kwaliteit van de cloudprovider. Een certificaat is niet verplicht. Het bewijst wel dat de cloudprovider voldoet aan bepaalde praktijknormen.

    De meest relevante praktijknormen zijn:
    - ISAE 3402
    - ISO 27017
    - NEN 7510.
    Daarnaast spelen ook de algemene beveiligingsnormen ISO 27001 en ISO 27002 een rol.

    Meer praktische tips vindt u in de Praktijkgids ‘Patiëntgegevens in de cloud’ 

Alle antwoorden op mijn vragenAndere vragen over het medisch dossier

  • Mag mijn (nieuwe) tandarts met een vragenlijst mijn medische gegevens verzamelen?

    Ja, dat mag. Maar uw tandarts mag alleen vragen stellen die nodig zijn om zijn werk goed en veilig te kunnen doen. Uw tandarts heeft bijvoorbeeld informatie over uw gezondheidstoestand nodig om u een verdoving te kunnen geven.

    Heeft u bezwaar tegen het verzamelen van uw medische gegevens? Dan kunt u een klacht indienen bij uw tandarts.

  • Wat gebeurt er met mijn medisch dossier als ik een andere huisarts krijg?

    Verandert u van huisarts, dan draagt uw oude huisarts uw medisch dossier over aan uw nieuwe huisarts als u hiertegen geen bezwaar heeft.

    Uw oude huisarts moet ervoor zorgen dat uw medisch dossier veilig terechtkomt bij uw nieuwe huisarts. Dit kan door het dossier persoonlijk over te dragen, door het (aangetekend) per post te versturen of op een veilige manier digitaal te versturen.

    Gegevens in uw medisch dossier

    Vóór de overdracht moet uw oude huisarts zijn persoonlijke werkaantekeningen uit uw medisch dossier verwijderen. Uw oude huisarts kan u daarnaast de mogelijkheid bieden om een eigen verklaring aan uw medisch dossier toe te voegen. Ook kunt u uw oude huisarts vragen om uw medisch dossier of een deel daarvan te vernietigen.

    Bewaren medisch dossier

    Uw medisch dossier moet volgens de wet 15 jaar bewaard blijven. Draagt uw oude huisarts uw medisch dossier over, dan gaat de bewaarplicht voor uw medisch dossier over op uw nieuwe huisarts. Wilt u niet dat uw oude huisarts uw medisch dossier overdraagt? Dan blijft het dossier nog 15 jaar bewaard bij uw oude huisarts.

  • Waar kan ik terecht met een vraag of een klacht over mijn medisch dossier?

    Heeft u een vraag of een klacht? Bijvoorbeeld omdat u vindt dat uw zorgverlener uw verzoek om inzage in uw medisch dossier ten onrechte heeft afgewezen? Bespreek uw vraag of klacht dan eerst met uw zorgverlener.

    Komt u er niet uit?

    Bent u niet tevreden over de uitkomst van het gesprek? Of wilt u geen gesprek aangaan? Dan zijn er verschillende manieren waarop u een klacht kunt indienen over uw zorgverlener.

Hulpmiddelen voor professionals