Vergroot contrast

Direct marketing

Iemands persoonsgegevens verzamelen en gebruiken voor direct marketing? Dan is hiervoor in veel gevallen toestemming nodig. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) stelt strengere eisen aan de benodigde toestemming dan de vorige privacywet. En ook aan de kwaliteit en begrijpelijkheid van de informatie die organisaties geven over hun direct marketing.

Verzamelen en gebruiken van persoonsgegevens

Voor het verzamelen van persoonsgegevens die later worden gebruikt voor direct marketing, is altijd een wettelijke grondslag vereist. Zo kan het voor organisaties noodzakelijk zijn om persoonsgegevens van hun klanten te verzamelen om de aankopen van deze klanten te kunnen afronden.

Als een organisatie de verzamelde persoonsgegevens vervolgens wil gebruiken voor direct marketing, dan gelden daar regels voor. Welke dat zijn, is afhankelijk van het soort direct marketing en of deze is gericht aan bestaande klanten.

Soorten direct marketing

Er zijn drie soorten direct marketing, die elk eigen regels kennen:

Toestemming onder de AVG

Vindt direct marketing plaats op basis van toestemming, dan moeten organisaties kunnen aantonen dat zij daadwerkelijk toestemming hebben gekregen. In de AVG wordt dit de verantwoordingsplicht genoemd.

Informeren onder de AVG

Organisaties die persoonsgegevens willen verzamelen en gebruiken voor direct marketing, moeten de mensen om wie het gaat duidelijk en overzichtelijk informeren over de verwerking van hun persoonsgegevens.

Organisaties moeten dat doen in begrijpelijke taal, zodat mensen ook echt weten wat er met hun gegevens gebeurt. En zodat zij kunnen kiezen of zij wel of geen direct marketing willen ontvangen.

Nieuws

Alle nieuwsberichten over het onderwerp 'Direct marketing'

Alle antwoorden op mijn vragenVragen over direct marketing per e-mail, sms of app

Alle antwoorden op mijn vragenDirect marketing per telefoon

  • Mag ik mensen bellen met een reclameaanbod?

    Wilt u mensen bellen met een reclameaanbod? En heeft u hun gegevens rechtmatig gekregen? Dan is de hoofdregel dat u geen toestemming nodig heeft om deze mensen te bellen. Maar op deze hoofdregel bestaan uitzonderingen.

    Uitzondering 1: recht van verzet

    De Telecommunicatiewet geeft mensen het recht om verzet aan te tekenen tegen het gebruik van hun gegevens voor telemarketing. Hebben zij dat gedaan, dan mag u hen niet meer bellen.

    U mag mensen niet vragen om een reden te geven voor hun verzet. Het recht van verzet tegen direct marketing is absoluut. Dat betekent dat u er altijd mee akkoord moet gaan.

    Uitzondering 2: Bel-Me-Niet-Register

    Wilt u iemand bellen met een reclameaanbod, dan moet u eerst controleren of diegene staat ingeschreven in het Bel-Me-Niet-Register. Zo ja, dan mag u diegene niet bellen.

    Hierop is één uitzondering. Staat iemand ingeschreven in het Bel-Me-Niet-Register, maar is diegene een bestaande klant van u? Dan mag u deze persoon toch bellen met een aanbod voor uw eigen, gelijksoortige producten of diensten.

    Wanneer diegene dat niet wil, kan hij of zij verzet aantekenen. In dat geval mag u niet meer bellen.

    Wijzen op recht van verzet en register

    Tijdens elk telefoongesprek moet u erop wijzen dat mensen verzet kunnen aantekenen tegen uw telemarketing en zich kunnen inschrijven in het Bel-Me-Niet-Register.

Alle antwoorden op mijn vragenVragen over direct marketing per post

  • Mag ik mensen geadresseerde reclamepost sturen?

    Wilt u uw bestaande klanten reclamepost sturen? Dan verwerkt u hun persoonsgegevens waarschijnlijk voor een ander doel dan waarvoor u de gegevens oorspronkelijk heeft verzameld.

    U moet dan toetsen of het gebruik van de gegevens verenigbaar is met het oorspronkelijke doeleinde. Zo ja, dan mag u reclamepost sturen zonder hiervoor eerst om toestemming te vragen. Zo niet, dan heeft u toestemming nodig.

    Let op: mensen die toestemming hebben gegeven, kunnen die toestemming ook weer intrekken. Doen zij dit, dan mag u hun geen reclamepost meer sturen.

    Niet-klanten

    Zijn mensen (nog) geen klant van u? Dan heeft u doorgaans toestemming nodig om hun persoonsgegevens te verzamelen en gebruiken voor direct marketing per post.

    Recht van bezwaar

    De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) geeft mensen het recht om bezwaar te maken tegen het gebruik van hun gegevens voor reclamepost. Hebben zij dat gedaan, dan mag u hun geen reclamepost meer sturen.

    U mag mensen niet vragen om een reden te geven voor hun bezwaar. Het recht van bezwaar tegen direct marketing is absoluut. Dat betekent dat u er altijd mee akkoord moet gaan.

    Postfilter

    Wilt u iemand reclamepost sturen, dan moet u eerst controleren of diegene staat ingeschreven in het Postfilter. Zo ja, dan mag u diegene géén reclamepost sturen.

    Staat iemand ingeschreven in het Postfilter, maar is diegene een bestaande klant van u? Dan mag u deze persoon doorgaans toch reclamepost sturen.

    Wanneer diegene dat niet wil, kan hij of zij bezwaar maken. In dat geval mag u geen reclamepost meer sturen.

    Zie ook

  • Wanneer kan ik mijn klantgegevens gebruiken voor direct marketing per post?

    Heeft u persoonsgegevens verzameld van uw klanten, bijvoorbeeld om aankopen door uw klanten af te handelen? En wilt u deze gegevens gebruiken om uw klanten reclamepost te sturen? Dan gebruikt u de gegevens waarschijnlijk voor een ander doel dan waarvoor u de gegevens oorspronkelijk heeft verzameld. Dat mag alleen als de doelen verenigbaar zijn met elkaar.

    Artikel 6, vierde lid, van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) schrijft daarom voor dat u eerst een beoordeling moet maken of de doelen verenigbaar zijn.

    Beoordeling verenigbaarheid

    De volgende vragen zijn onder meer van belang om deze beoordeling te maken:

    • Welke verbanden zijn er tussen de doelen waarvoor u de persoonsgegevens heeft verzameld en de direct marketing?
    • Binnen welk kader heeft u de persoonsgegevens verzameld? Hierbij is vooral van belang wat de verhouding is tussen u en uw klanten.
    • Om wat voor persoonsgegevens gaat het? Zitten er bijzondere persoonsgegevens bij als zoals gegevens over gezondheid, politieke of seksuele voorkeur, ras of religieuze overtuiging (artikel 9 AVG)? Of gegevens over strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten (artikel 10 AVG)? Voor de verwerking van dit soort (bijzondere) persoonsgegevens gelden speciale regels.
    • Wat zijn de mogelijke privacygevolgen van de direct marketing voor uw klanten?
    • Kunt u zorgen voor passende waarborgen, bijvoorbeeld een goede beveiliging van de persoonsgegevens, zoals door versleuteling of pseudonimisering van de gegevens?

    Is de verwerking van de persoonsgegevens van uw bestaande klanten voor direct marketing verenigbaar met het oorspronkelijke doel waarvoor u de gegevens verzamelde? Dan mag u de gegevens gebruiken voor direct marketing per post zonder hiervoor eerst toestemming te vragen.

    Verantwoordingsplicht

    U moet kunnen aantonen dat u deze beoordeling heeft gemaakt. Dat is onderdeel van de verantwoordingsplicht die u onder de AVG heeft.

  • Kan ik een beroep doen op de grondslag van gerechtvaardigd belang voor direct marketing per post?

    Een beroep op deze grondslag is volgens overweging 47 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) niet uitgesloten. Voor deze grondslag gelden wel voorwaarden. Kunt u hieraan niet voldoen, dan heeft u toestemming van uw klanten nodig.

    Let op: van mensen die (nog) geen klant van u zijn, heeft u altijd toestemming nodig om hun persoonsgegevens te gebruiken voor reclamepost.

    Voorwaarden gerechtvaardigd belang

    Om te bepalen of u aan de voorwaarden voor de grondslag gerechtvaardigd belang voldoet, moet u een aantal afwegingen maken. U moet kunnen aantonen dat u deze afwegingen heeft gemaakt. Dat is onderdeel van de verantwoordingsplicht die u onder de AVG heeft.

    1. Gerechtvaardigd belang
    De verwerking van persoonsgegevens voor direct marketing kan op grond van overweging 47 van de AVG worden gezien als uitgevoerd met het oog op een gerechtvaardigd belang.

    2. Noodzaak
    Is er sprake van een noodzaak? U toetst hiervoor eerst of de verwerking van persoonsgegevens in verhouding staat tot het gerechtvaardigd belang (proportionaliteit). En daarna toetst u of u het gewenste effect niet op een andere, minder ingrijpende manier kunt bereiken (subsidiariteit).

    3. Belangenafweging
    Hoe verhouden uw belangen zich tot die van de betrokkenen? Hierbij weegt u de technologische en organisatorische maatregelen mee die u kunt treffen om de persoonsgegevens te beschermen. Hierbij weegt ook mee dat uw direct marketing conform het verwachtingspatroon van de klant moet zijn en daarmee met wat deze klant redelijkerwijs aan aanbiedingen mag verwachten.

    Hulpvragen voor afwegingen

    Neem in uw afwegingen bijvoorbeeld de volgende vragen mee.

    Soort gegevens

    • Welke gegevens verwerkt u voor direct marketing? Alleen naam, adres, postcode, woonplaats en/of telefoonnummer of meer?
      Let op: u mag iemands telefoonnummer niet zonder toestemming gebruiken om te sms’en of appen. Voor digitale direct marketing gelden andere regels.
    • Is er sprake van gegevens van gevoelige aard, zoals locatiegegevens, financiële gegevens of gegevens over kijk- of surfgedrag?
      Zo ja, dan is het vanwege de aard van de gegevens niet waarschijnlijk dat uw belang opweegt tegen de rechten van de betrokkenen.
    • Is er sprake van bijzondere persoonsgegevens, zoals gegevens over gezondheid, politieke of seksuele voorkeur, ras of religieuze overtuiging?
      Zo ja, dan is de verwerking verboden op grond van artikel 9 van de AVG. Tenzij u een beroep kunt doen op een van de specifieke uitzonderingen. De meest voor de hand liggende uitzondering op het verwerkingsverbod van deze persoonsgegevens is uitdrukkelijke toestemming van de betrokkenen.

    Kinderen

    • Is de ontvanger van de reclame een kind?
      Zo ja, dan moet u extra beschermingsmaatregelen nemen voordat u zich op een gerechtvaardigd belang kunt beroepen om direct marketing te sturen naar kinderen. Bij de belangenafweging wordt namelijk extra waarde gehecht aan het privacybelang van een kind. In Nederland geldt dit voor kinderen tot 16 jaar.

    Informatieplicht

    • Heeft u de ontvanger geïnformeerd over de grondslag voor de gegevensverwerking voor direct marketing?
    • Hoe goed heeft u de ontvanger geïnformeerd over welke persoonsgegevens u gebruikt voor direct marketing?
    • Hoe goed heeft u de ontvanger geïnformeerd over de aard en frequentie van de direct marketing?
    • Hoe goed heeft u de ontvanger geïnformeerd over hoe lang u zijn gegevens gebruikt voor direct marketing?
    • Is de informatie duidelijk en gescheiden van overige informatie? En niet verstopt in de kleine lettertjes?

    Bezwaar maken

    • Hoe gemakkelijk kunnen ontvangers van uw direct marketing bezwaar maken tegen verwerking van hun persoonsgegevens? Kan dat meteen bij het eerste contact met u?
  • Mag ik magazines versturen naar een bedrijf als deze niet aan een specifiek persoon gericht zijn?

    Ja, dat mag. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is niet van toepassing op gegevens die over bedrijven gaan, als ze niet te herleiden zijn naar personen. Stuurt u een magazine naar een bedrijf, bijvoorbeeld ter attentie van de directie en dus niet gericht aan een bepaalde persoon? Of belt u met de salesafdeling? Dan valt dit dus niet onder de AVG.

    Spamverbod

    Voor digitale direct marketing gelden andere regels. Op grond van het spamverbod (artikel 11.7 van de Telecommunicatiewet) mag u géén digitale commerciële, ideële of charitatieve berichten sturen naar rechtspersonen (zoals bedrijven) zonder hun voorafgaande toestemming.

    Hierop zijn twee uitzonderingen. De eerste is als een bedrijf bewust een e-mailadres heeft gepubliceerd voor dit doeleinde, zoals: 'salesaanbiedingen@bedrijfsnaam.nl'. De tweede is als u digitale direct marketing stuurt aan een bedrijf in een land buiten de EER, waarbij u voldoet aan de in dat land geldende voorschriften voor het versturen van ongevraagde communicatie.

Alle antwoorden op mijn vragenVragen over adressenhandel

  • Mag ik direct marketing versturen naar adressen die ik niet zelf heb verzameld?

    Heeft u de contactgegevens van mensen ontvangen van een derde partij, zoals een adreshandelaar? Controleer dan of deze partij de ontvangers goed heeft geïnformeerd. Deze partij moet altijd beschikken over een grondslag voor deze verstrekking. Dat zal doorgaans toestemming moeten zijn.

    Weten mensen niet dat hun gegevens aan u zijn verstrekt voor direct marketing? Dan mag u de gegevens niet gebruiken. Het maakt daarbij niet uit of het gaat om reclamepost, telemarketing of digitale direct marketing (zoals per e-mail, sms of app).

  • Hoe kom ik aan gegevens van mensen die geen klant zijn voor direct marketing?

    Gegevens van niet-bestaande klanten kunnen uit diverse bronnen komen. Denk hierbij aan openbare bronnen, datahandelaren en listbrokers.

    U mag deze gegevens doorgaans alleen gebruiken als u zeker weet dat de betrokken mensen toestemming hebben gegeven om benaderd te worden.

  • Mag ik als marketeer openbare gegevens verzamelen voor direct marketing?

    Nee, niet zonder meer. Doorgaans zullen mensen hiervoor toestemming moeten geven. Dat is in ieder geval zo als u als marketeer digitale contactgegevens of profielgegevens uit openbare bronnen wilt verzamelen en deze wilt gebruiken voor direct marketing.

    Let op: het feit dat sommige persoonsgegevens openbaar beschikbaar zijn, betekent niet dat mensen er automatisch mee instemmen dat u hun persoonsgegevens voor marketingdoeleinden verwerkt. U moet hiervoor doorgaans toestemming vragen.

  • Mag ik mijn klantgegevens doorverkopen?

    Wilt u uw klantgegevens verkopen aan derden? Dat mag alleen als u hiervoor een wettelijke grondslag heeft. In de praktijk betekent dit dat u zo goed als altijd toestemming van de betrokkene nodig heeft.

    U moet mensen duidelijk informeren over de verwerking van hun persoonsgegevens. Dit moet u in begrijpelijke taal doen. U zult dus heel open en transparant veel informatie moeten geven, op een overzichtelijke manier.

    Ook moet u kunnen aantonen dat u daadwerkelijk toestemming heeft gekregen.

Alle antwoorden op mijn vragenAlgemene vragen over direct marketing

  • Waarom zijn er verschillende regels voor direct marketing per post, per telefoon en per e-mail, sms en app?

    Dat komt omdat de regels voor direct marketing uit twee wetten komen. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en de Telecommunicatiewet hebben ieder hun eigen regels.

    • De AVG geeft algemene regels en gaat onder meer over reclamepost.
    • De Telecommunicatiewet bevat specifieke regels over digitale direct marketing ( e-mail, sms en app) en telemarketing.

    Dit verschil in regels is bedoeld om mensen en organisaties te beschermen tegen te veel digitale reclame (spamverbod) en telemarketing.

  • Waaraan moet toestemming voor direct marketing voldoen onder de AVG?

    In veel gevallen zult u voor het verzamelen en het gebruik van persoonsgegevens voor direct marketing toestemming nodig hebben. Volgens de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) moet deze toestemming aan vier eisen voldoen: ‘vrij’, ‘specifiek’, ‘geïnformeerd’ en ‘ondubbelzinnig’.

    1. Vrij

    Iemand moet vrij zijn om toestemming te geven, maar ook om deze te weigeren of in te trekken. Weigert iemand toestemming te geven? Dan mag dat er bijvoorbeeld niet voor zorgen dat u deze persoon een dienst weigert omdat geen toestemming is gegeven.

    2. Specifiek

    Dit betekent dat er geen twijfel over mag bestaan voor welk specifiek gebruik van de gegevens iemand toestemming heeft gegeven. Het moet bijvoorbeeld duidelijk zijn welke gegevens u voor direct marketing wilt gebruiken.

    3. Geïnformeerd

    U moet mensen, voordat zij toestemming geven, duidelijk informeren over de verwerking van hun persoonsgegevens. Dit moet u in begrijpelijke taal doen, zodat mensen ook echt weten waarvoor zij toestemming geven. U zult dus heel open en transparant veel informatie moeten geven, op een overzichtelijke manier.

    Let op: vraagt u toestemming tegelijk met het verzoek om een overeenkomst te accepteren? Dan mag u de toestemming niet ‘verstoppen’ als onderdeel van het contract. U moet het deel dat over direct marketing gaat duidelijk en apart vermelden.

    4. Ondubbelzinnig

    Er moet sprake zijn van een duidelijke actieve handeling. Bijvoorbeeld een (digitale) schriftelijke of een mondelinge verklaring. Het moet in elk geval volstrekt helder zijn dát er toestemming is verleend. U mag niet uit gaan van het principe ‘wie zwijgt, stemt toe’. Het gebruik van voor-aangevinkte vakjes is dus niet toegestaan.

    Verstrekken aan derde partijen

    Wilt u de persoonsgegevens van uw klanten aan derde partijen verstrekken? Dan heeft u hiervoor apart toestemming nodig. U moet uw klanten goed informeren aan welke (categorieën van) derde partijen u de persoonsgegevens verstrekt.

    Toestemming intrekken

    Mensen die toestemming hebben gegeven, moeten die op elk door hun gewenst moment kunnen intrekken via elk e-mail, sms of app die u verstuurt. U moet ervoor zorgen dat toestemming intrekken gratis is en net zo makkelijk gaat als toestemming geven. Het is dus verboden om mensen alleen de mogelijkheid te bieden hun toestemming per post of telefoon in te trekken.

    Toestemming bewijzen

    U moet kunnen aantonen  dat u daadwerkelijk toestemming heeft gekregen. Dit is onderdeel van de verantwoordingsplicht  die u onder de AVG heeft.

    Let op: om geldige toestemming aan te tonen, is het essentieel dat u kunt laten zien op basis van welke informatie iemand toestemming heeft gegeven. Het is dus niet genoeg om alleen de toestemming zelf vast te leggen.

  • Waarom moet ik in veel gevallen toestemming vragen, volgens de AVG is direct marketing toch een gerechtvaardigd belang?

    In overweging 47 van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) staat inderdaad dat de verwerking van persoonsgegevens voor direct marketing kan worden gezien als uitgevoerd met het oog op een gerechtvaardigd belang.

    Hier kan echter in veel situaties geen beroep op worden gedaan. Zo gelden voor digitale direct marketing (e-mail, sms of app) speciale regels. Op grond van de Telecommunicatiewet moet dan vaak voorafgaande toestemming van de betrokkene zijn verkregen.

    En als een beroep op uw gerechtvaardigd belang wel mogelijk is, moet u voor een geslaagd beroep op deze grondslag bovendien voldoen aan verschillende voorwaarden. Voldoet u niet aan deze voorwaarden, dan heeft u toestemming nodig voor het gebruik van persoonsgegevens voor direct marketing.

  • Wanneer is iemand een bestaande klant?

    Iemand is een bestaande klant als deze persoon een product of dienst van u heeft gekocht. Er moet sprake zijn van een koopovereenkomst of dienstverleningsovereenkomst waarin u verplicht bent of was om iets te leveren en de klant om daarvoor te betalen.

    Iemand is géén klant als diegene (nog) niets heeft gekocht of (nog) geen dienst heeft afgenomen, maar zich alleen maar heeft aangemeld voor uw nieuwsbrief, een enquête heeft ingevuld, meegedaan heeft aan een prijsvraag of spel of een gebruikersaccount heeft aangemaakt.

  • Hoe lang mag ik klantgegevens bewaren onder de AVG?

    In de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) staan geen concrete bewaartermijnen genoemd. Het uitgangspunt is dat u persoonsgegevens niet langer mag bewaren dan noodzakelijk voor het doel van uw verwerking. Hoe lang u gegevens mag bewaren, verschilt dus per geval.

    Bewaartermijnen in andere wetten

    Is er wetgeving van toepassing die bepaalde bewaartermijnen voorschrijft? Dan moet u deze termijnen hanteren. Bijvoorbeeld: de belastingwetgeving zegt dat u uw bepaalde gegevens 7 jaar moet bewaren.

    Doel klantgegevens

    Denk na over waar u de gegevens van uw klanten precies voor nodig heeft. Ten eerste natuurlijk om aankopen van uw klanten te kunnen afronden. Maar misschien wilt u ook wel contactgegevens van uw klanten gebruiken voor direct marketing.

    Ga vervolgens bij elk van deze doelen na wanneer u uw doel heeft bereikt. Op het moment dat dit het geval is, heeft u de persoonsgegevens waarschijnlijk niet langer nodig.

    Zo kunt u voor elk doel waarvoor u klantgegevens bewaart, een bewaartermijn bepalen. U mag de termijnen dus zelf vaststellen. Maar u moet wel kunnen beargumenteren hoe lang u uw klantgegevens bewaart.

    Informeren

    U moet de bewaartermijnen opnemen in uw privacyverklaring. Zodat uw klanten weten hoe lang u hun gegevens bewaart.

    Na afloop bewaartermijn

    Is de bewaartermijn verlopen? Dan moet u de klantgegevens vernietigen of anonimiseren. Of eerder, als een klant bezwaar maakt tegen direct marketing of zijn toestemming hiervoor intrekt.

  • Mag ik reclame van derde partijen meesturen met mijn reclamepost?

    Wilt u contactgegevens van mensen die u zelf heeft verkregen gebruiken om direct marketing namens derde partijen te sturen, ook wel 'hostmailing' genoemd? Dan moet u hiervoor doorgaans  toestemming  hebben van uw ontvangers.