Vergroot contrast

Bekendmaking besluit gemeente Nijmegen

​Het College bescherming persoonsgegevens (CBP) heeft de door de gemeente Nijmegen gemelde verwerking van persoonsgegevens (Protocol verwerking bureau handhaving) rechtmatig verklaard. De gemelde verwerking houdt in dat de gemeente van plan is verborgen camera's in te zetten om bijstandsfraude op te sporen. Het CBP acht deze inzet in bepaalde, uitzonderlijke gevallen rechtmatig.

​Protocol verborgen camera

Heimelijk cameratoezicht is een voor de privacy van betrokkenen (degenen die worden gefilmd) ingrijpend middel dat alleen in uitzonderlijke gevallen mag worden ingezet. Daarnaast moet worden voldaan aan de waarborgen uit de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). De gemeente Nijmegen heeft al deze voorwaarden vastgesteld in een uitgewerkt protocol.

Voorwaarden verborgen camera

De gemeente Nijmegen gaat alleen over tot cameraobservatie indien een gegrond vermoeden bestaat dat iemand fraudeert met zijn of haar bijstandsuitkering, door bewust onjuiste of onvolledige gegevens te verstrekken. Een tweede voorwaarde is dat de gemeente geen voor de betrokkene minder ingrijpende middelen kan inzetten. Dit is onder meer zo als:

  • bij fysieke observatie de veiligheid van de handhavers in gevaar komt, bijvoorbeeld omdat de fraudeverdachte eerder heeft bewezen zeer agressief te zijn;
  • door de locatie fysieke observatie onvoldoende mogelijk is, bijvoorbeeld omdat het een omgeving betreft met een sterke sociale controle (zoals een hofje);
  • de fraudeverdachte al eerder heeft gefraudeerd en zich bewust is van de reguliere onderzoeksmethodes, zoals fysieke observatie.

Verder gelden enkele aanvullende voorwaarden, zoals de maximale periode dat de gemeente een verborgen camera mag inzetten.

Waarborgen verborgen camera

In het protocol heeft de gemeente Nijmegen de waarborgen vastgelegd voor een zorgvuldige gegevensverwerking op grond van de Wbp:

  • hoe de beelden worden beveiligd en wie toegang heeft;
  • wanneer de beelden worden vernietigd;
  • wanneer de betrokkenen worden geïnformeerd;
  • hoe de rechten van de betrokkenen, zoals het recht op inzage, worden gehonoreerd.

Voorbeeldprotocol heimelijk cameratoezicht

Gemeenten die verborgen camera's willen inzetten om uitkeringsfraude op te sporen, moeten de procedure voor de verwerking van de verzamelde persoonsgegevens (de camerabeelden) vooraf laten onderzoeken door het CBP. Het protocol van de gemeente Nijmegen kan hierbij als voorbeeldprotocol dienen. Gemeenten die aangeven het Nijmeegse protocol onverkort te volgen, kunnen een aanzienlijk kortere onderzoeksprocedure bij het CBP doorlopen.

Beroep tegen CBP-besluit

Belanghebbenden kunnen ingevolge de Algemene wet bestuursrecht beroep instellen bij de rechtbank tegen het besluit van het CBP om de beschreven verwerking rechtmatig te verklaren. De termijn vangt aan met ingang van de dag na bekendmaking van het besluit in de Staatscourant, nr. 26940, 30 september 2013. 
 
Het besluit en de onderliggende stukken liggen ter inzage van maandag t/m vrijdag tussen 10.00 uur en 16.00 bij het CBP, Juliana van Stolberglaan 4-10 te Den Haag. U dient hiervoor een afspraak te maken.

Update 21 december 2016

De Centrale Raad van Beroep (CRvB), Nederlands hoogste bestuursrechter in de sociale zekerheid, heeft uitspraak gedaan over de heimelijke inzet van camera’s voor het opsporen van bijstandsfraude.

De CRvB gaf aan dat de inzet van een verborgen camera in bestuursrechtelijke handhavingstrajecten alleen kan worden gebaseerd op een wettelijke regeling. Zo’n regeling zou adequate en effectieve waarborgen moeten bevatten en bepalen onder welke omstandigheden een camera kan worden ingezet.

Een dergelijke wettelijke regeling bestaat nu niet. Dat betekent dat gemeenten nu geen verborgen camera’s mogen inzetten om uitkeringsfraude op te sporen.

Gerelateerd nieuws