Vergroot contrast

Een zwarte lijst gebruiken

Een zwarte lijst opstellen en gebruiken is niet zomaar toegestaan. Een organisatie die een zwarte lijst wil aanleggen, moet in ieder geval aan 3 voorwaarden voldoen.

Gerechtvaardigd belang

De organisatie moet een zogeheten gerechtvaardigd belang hebben bij het gebruik van een zwarte lijst. Bijvoorbeeld wangedrag of fraude bestrijden.

Noodzaak verwerking persoonsgegevens

De zwarte lijst moet noodzakelijk zijn. Dit houdt in dat de organisatie het doel niet op een andere manier kan bereiken, die minder ingrijpend is voor de privacy van de betrokkenen. Dat zijn degenen op de zwarte lijst.

Afweging belangen

De organisatie moet duidelijk kunnen maken waarom het (bedrijfs)belang zwaarder weegt dan het privacybelang. De organisatie moet hierbij kijken naar de ernst van de vergrijpen van de betrokkenen en de gevolgen voor hen van plaatsing op de zwarte lijst.

Voorbeelden zwarte lijsten

Een zwarte lijst kan alleen voor intern gebruik bestemd zijn. Bijvoorbeeld als een winkelier een zwarte lijst aanlegt van klanten die zijn veroordeeld voor winkeldiefstal.

Maar organisaties kunnen een zwarte lijst ook delen, zoals binnen een bedrijfstak. Voorbeelden hiervan zijn: een zwarte lijst binnen de hotelbranche van gasten die overlast veroorzaken en een zwarte lijst binnen financiële instellingen van frauderende klanten en medewerkers.

Register zwarte lijsten

Een organisatie die een zwarte lijst wil delen met daarop strafrechtelijke gegevens en/of gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag, moet vooraf goedkeuring vragen aan de Autoriteit Persoonsgegevens. De Autoriteit Persoonsgegevens houdt een register bij van goedgekeurde zwarte lijsten.

Nieuws

Alle nieuwsberichten over het onderwerp 'Een zwarte lijst gebruiken'

Alle antwoorden op mijn vragenVragen over een zwarte lijst gebruiken

  • Wat moet ik doen als ik een zwarte lijst wil gaan gebruiken?

    Wilt u een zwarte lijst opstellen met strafrechtelijke gegevens en/of gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag? En wilt u deze zwarte lijst delen? Dan moet u een voorafgaand onderzoek aanvragen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) en een protocol opstellen.

    Checklist zwarte lijst

    De checklist zwarte lijst van de AP helpt u om te bepalen of uw zwarte lijst voldoet aan de eisen uit de Wet bescherming persoonsgegevens.

  • Wat moet ik doen als ik mijn zwarte lijst wil delen met andere organisaties?

    Plaatst u strafrechtelijke gegevens en/of gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag op uw zwarte lijst? Dan moet u eerst een zogeheten voorafgaand onderzoek aanvragen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) voordat u de zwarte lijst mag delen met andere organisaties. Hierbij moet u een protocol opstellen.

    Voorafgaand onderzoek

    Tijdens het voorafgaand onderzoek toetst de AP of de zwarte lijst voldoet aan de eisen uit de Wet bescherming persoonsgegevens. Let op: voordat het voorafgaand onderzoek is afgerond, mag u de zwarte lijst nog niet delen.

    Protocol

    In het protocol omschrijft u hoe u de persoonsgegevens op de zwarte lijst gaat verwerken. Het voorafgaand onderzoek kan pas van start gaan als de AP uw protocol heeft ontvangen. Voor het opstellen van uw protocol kunt u de handleiding protocol zwarte lijst gebruiken.

    Modelprotocol detailhandel en horeca

    Voor 2 sectoren, de detailhandel en de horeca, heeft de AP een door de brancheorganisatie opgesteld modelprotocol goedgekeurd.

    Volgt u dit modelprotocol collectieve horecaontzegging of collectieve winkelontzegging? Dan kunt u een aanzienlijk kortere procedure bij de AP doorlopen.

  • Wat moet ik doen als ik aan een bestaande zwarte lijst wil deelnemen?

    Wilt u als organisatie aansluiten bij een bestaande zwarte lijst, met een protocol dat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) al heeft goedgekeurd? Dan hoeft u geen voorafgaand onderzoek aan te vragen.

    Register zwarte lijsten

    De AP houdt een register bij van goedgekeurde zwarte lijsten en de bijbehorende protocollen.

  • Hoe werkt het modelprotocol collectieve winkel- of horecaontzegging?

    Er zijn 2 door brancheorganisaties opgestelde modelprotocollen voor een zwarte lijst: het collectief winkelverbod van Hoofdbedrijfschap Detailhandel en de collectieve horecaontzegging van Koninklijke Horeca Nederland. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft deze modelprotocollen goedgekeurd. Volgt u een van deze modelprotocollen? Dan kunt u een aanzienlijk kortere procedure bij de AP doorlopen.

    Wilt u als lokale ondernemersvereniging of regionale afdeling van KHN een collectief winkelverbod of een collectieve horecaontzegging instellen? Dan moet u een voorafgaand onderzoek aanvragen bij de AP. 

    Blijkt vervolgens uit dit onderzoek dat u het modelprotocol collectief winkelverbod of het modelprotocol collectieve horecaontzegging onverkort volgt? Dan stelt de AP in beginsel geen nader onderzoek in. Dit kan de wettelijk voorgeschreven procedure aanzienlijk verkorten.

    Let op: wilt u als individuele winkelier of horecaonderneming deelnemen aan een bestaande collectieve winkel- of horecaontzegging? Dan hoeft u geen voorafgaand onderzoek aan te vragen als de AP deze bestaande zwarte lijst al heeft goedgekeurd. 

    Collectief winkelverbod

    Winkeliers worden regelmatig geconfronteerd met winkeldiefstal, geweldsdelicten en overlast in en om de winkel, zoals verbaal geweld (uitschelden, beledigen) en het lastig vallen van personeel en/of andere klanten. Een collectief winkelverbod is een maatregel die wordt opgelegd aan winkelbezoekers die crimineel en/of in ernstige mate overlast gevend gedrag vertonen.

    Collectieve horecaontzegging

    Horecaondernemers worden regelmatig geconfronteerd met overlast van bezoekers, zoals mishandeling, lastig vallen, geweld en het gebruiken of verhandelen van drugs. Een collectieve horecaontzegging is een maatregel die wordt opgelegd aan horecabezoekers die in ernstige mate overlast veroorzaken.

  • Waarom gelden er strengere regels voor een gedeelde zwarte lijst?

    Een zwarte lijst kan alleen voor intern gebruik bestemd zijn (binnen één organisatie). Maar organisaties kunnen een zwarte lijst ook delen, bijvoorbeeld binnen een bedrijfstak. Het gebruik van een gedeelde zwarte lijst heeft grotere gevolgen voor de privacy van de betrokkenen. Dat zijn de personen die op de zwarte lijst staan. Daarom moet een organisatie die een zwarte lijst wil delen zwaardere waarborgen instellen om een zorgvuldig gebruik te garanderen en de rechten van de betrokkenen te beschermen.

    Dat betekent dat de organisatie een zwaarwegend belang moet hebben dat een dergelijk grote inbreuk op de privacy rechtvaardigt. Ook moet de organisatie de criteria voor plaatsing op de zwarte lijst aanscherpen.

    Voorafgaand onderzoek

    Bij een gedeelde zwarte lijst met daarop strafrechtelijke gegevens en/of gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag is een zogeheten voorafgaand onderzoek verplicht. De Autoriteit Persoonsgegevens voert dit onderzoek uit.

    De wet vereist een voorafgaand onderzoek bij een beperkt aantal (risicovolle) verwerkingen van persoonsgegevens. Dat geldt onder meer bij het verwerken van strafrechtelijke gegevens of gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag ten behoeve van derden.

    Bij zwarte lijsten is meestal sprake van deze gegevens. Is een zwarte lijst vervolgens breder beschikbaar gesteld dan alleen voor intern gebruik? Dan is er ook sprake van gegevensverwerking ten behoeve van derden.

Hulpmiddelen voor professionals